agenda 21

Berziklatu, bererabili, murriztu, baztertu, aldaketa klimatikoa, osasuna, biodibertsitatea, geoaniztasuna, jasangarritasuna, ...

2018(e)ko abenduaren 2(a), igandea

Itsasoan Animaliak Adina Plastiko

Azken hilabetetan Oier Bartolome surfista Debatarrak argituratutako bideo batek, agerian utzi du gure kostaldean aurkitu ditzazkegun plastiko pilaketak.





Minutu bakoitzeko zabor kamioi batek daukan hondakin kopurua botatzen dugu itsasora.

Ez baditugu gure ohiturak aldatzen, 2050.urtean plastiko gehiago egongo da itsasoetan arrainak baino.



PLASTIKOZKO IRLAK

Ezagunak egin dira azken urteetan “plastikozko irla” izendatutako ozeanoetako zabor pilaketak. Itsasoko ur korronteek gure arrasken antzera funtzionatzen dute: “biraketa ozeaniko” deiturikoak errota formako ur korronte erraldoiak dira, milaka kilometroko diametroa hartzen dutenak. Itsasoan barreiatutako plastikoek eta zaborrek errotaren erdigunean pilatzeko joera dute. Horrela sortu dira egun Ozeano Barean, Atlantikoan eta Indiakoan dauden bost “plastikozko irlak”. Handienak, Ozeano Bare iparraldekoak, 1,4 milioi kilometro koadroko azalera du, Iberiar penintsula osoaren bi halako baino gehiago.



ITSASOKO EKOSISTEMAREN HILTZAILE
Hondakin plastikoek itsasoko bizidunei eragiten dizkieten kalteez hitz egitean, garrantzitsua da plastikoen tamainaren araberako sailkapena egitea. Hondakin handiek organismo handiagoei eragiten diete, baleei edota arrainei, esate baterako. Tamaina txikiagoko hondakinek —nanopartikulek, mikropartikulek—, berriz, maila baxuagoko egitura biologikoei eragiten diete.



Plastikozko confetti-a itsaso zabalean

Plastikoen ezaugarri berezia, eta haien kudeaketaren arazo nagusia, degradatzeko behar duten denbora luzea da. Behin itsasoan, hamarkadak edo mendeak eman ditzakete uretan bueltaka, desintegratu arte.

Plastikorik onena, sortzen ez dena!
Zer egin kalteak gutxitzeko? Ezer baino lehen, plastikoa murriztea, berrerabiltzea eta birziklatzea (ingelesezko 3 R-ak: ReduceReuseRecicle) lirateke eredu zirkular batera pasatzeko oinarrizko neurriak. Plastikoaren zikloa zerbait linealtzat hartu dugu beti: lehengaiak hartu, produzitu eta bota. Horri buelta ematea da kontua.
Baina ez da nahikoa 3 R horiek buruz ikastea. Nahitaezkoa da gizarteak ekonomia zirkularraren beharra ulertzea eta jokatzeko modu orokorrean txertatzea, gure etxeetan eta institutuan, adibidez. Gobernuei eta instituzioei neurriak har ditzatela eskatzea garrantzitsu izanik ere, erosketetara goazenean oihalezko poltsatxoa eramanez, erabilpen bakarreko ontziak baztertuz edota ontziratu gabeko produktuak erosiz, ekintza txiki handi horiekin ariko gara benetan egoera aldatzeko lehen pausoak ematen.

EZ EROSI ONTZIAK, EROSI PRODUKTUAK!


Euskadin plastikozko poltsen ingurumen-inpaktuarekin lotutako zenbait datu

2018(e)ko azaroaren 21(a), asteazkena

Palmako Olioaren Ondorio Latzak

Deforestazioak 50 orangutan hiltzen ditu astero. Indonesioan palma olioak eragindako deforestazioak, 50.000 orangutan hil ditu azkenengo hamarkadan.

2018(e)ko azaroaren 20(a), asteartea

Black Friday. Benetan behar dugu?


Herrialde aberatzetan bizi garenok, 10.000 objetu pertsonako izaten ditugu. Hauetatik, zenbat dira benetan beharrezkoak?
Erosketa oldartsua (inpulsiboa) praktikatzeko, iragarki erakargarriak heldu zaizkigu guztiei azkenengo egunetan, agian gabon garaiko erosketek gure kontsumitzeko grina asetuko ez duelakoan.
Benetan behar dut erosi nahi dudan hori? Zoriontsuago izango naiz? 
Zer eragin dauka planetarengan erositako produktu horrek?

Kontsumo arduratsu bat egiteko, ez ahal ditugu arrazoi nahikorik...

Modaren Benetako Biktimak

Euskadin, egun honetrako espero diren salmenten %57a moda eta jantzietan izango da. Ehsan Ullah Khan aktibista pakistandarrak institutora egindako bisitan, industria honen "Black" aldea ezagutzeko aukera heman zigun.



Hondakinak

Mobil modelo berria, bideo-konsola hobea, ordenagailu bizkorragoa,... hauetako asko izango dira, gutariko askoren gurariak azken aldian jasandako iragarki eta "merkealdi" deialdien ostean. Ezin ahaztu dezakegu euskadin erosten diren aparilu elektroniko eta elektrikoen %40a besterik ez dela tratatzen (ez birziklatu). Badakizu nora eraman behar dituzun aparailu hauek egokienean tratatuak izateko?

Auzo eta Herriko Dendak

Euskadin aurtengo “Black Friday” egunean herritarrok 303€ko bataz besteko gastua egingo dugu (2017an egindako gastuaren %24 gehiago). Kontsumitzaileen %46 online egingo ditu bere erosketak, honek bertako komertzio ta ondasun sisteman eragiten dituen galerekin.

HONDAKIN ONENA, EGITEN EZ DENA!





2018(e)ko azaroaren 15(a), osteguna



zer da aldaketa klimatikoa



pagasqarrirako martxako argazki irabazlea:




taldeko konpromezu eta gogoeta

Kontuan izatekoa erakundetako irizpidea:


Garapaen Jasangarri Euskal Estrategia (2002-20), ingurumen gaiei buruzko Europar Batasunaren VI. Programa eta Nazio Batuek 2005-15 aldia Garapaen Jasangarrirako Hezkuntzaren hamarkadatzat hartzea direla-eta, administrazioei, hezkuntza-elkarteari eta herritarrei gomendatu eta eskatu egiten zaie gogorapen jasangarria lortzeko itunak egitea eta erantzunkizuna hartzea.
Deklarazio hori sinatuta, baliabide naturalak eta biodibertsitatea zaintzearen, biztanleriaren bizi-kalitatea ziurtatzearen eta herritarrak garapen jasangarrirako gaitzaren garrantzia eta beharra onartzen dugu.
Jendeaurrean adierazten dugu Eskola Agenda 21 eraikitzen gogoz lan egiteko hartu dugun konpromisoa”


Aurreko guztia kontutan izanda ikasturte honetarako (2018-19) ekimen hauek bereziki landugo ditugu:

1-. URA eta ELEKTRIZITATEAREN kontsumoa murrizteko ………
     Argiak: beharrezkoak ez direnean amatatuko ditugu.
     Ura: txorrotaren erabilpen personalari hausnartzea,. …..

2-. PAPERAren kontsumoa murriztea:
     Gelan  zaborrontzia eta papera berziklagarri ontziak erabili.
     Folioak alde bietatik erabiliko ditugo.
     Astero ontzi urdin handian papera utziko dugu

3-. Espazio ttukun eta garbi izateko:
     Patioa: zakarrontzi berdeak eta horiak ondo erabili.
     Bilduki gutxiko produktuak gero eta gehiago erabiltzea erabiltzea.

4-. Gure taldeko espezifikoak:
    ESPARRUA:………….
    EKINTZAK:……………


Gogoeta hauek Aurrera eroateko ardurak eta erantzunkizunak denon artean hartuko ditugu.
    AE21ko ekodelegatua                                      tutorea                                  taldeko ordezkaria